Post-SGE Döneminde Hayatta Kalma Kılavuzu: Google Artık "Mavi Link" Dağıtmıyor

Reklam

Reklam

Google'da ilk sırada olmak artık eskisi kadar değerli değil. Şok edici gelebilir ama bu gerçek.

2024'ün son çeyreğinden itibaren arama sonuçlarının %40'ından fazlası artık "AI Overview" kutucuğuyla başlıyor. Kullanıcı sorusunu soruyor, Google direkt cevabı veriyor ve sayfa kapatılıyor. Siz orada birinci sırada duruyorsunuz ama kimse tıklamıyor. Trafik grafiklerinize baktığınızda organik ziyaretçi sayınız düşüş trendinde. "Algoritma değişti mi?" diye kontrol ediyorsunuz ama hayır - daha radikal bir şey oldu: Google'ın iş modeli değişti.

Bu yazıda, Search Generative Experience (SGE) ve AI Overviews'un hakimiyetinde blog yazarlarının, site sahiplerinin ve dijital girişimcilerin nasıl sadece hayatta kalmayıp daha güçlü çıkabileceğini göstereceğim. 15 yıllık SEO deneyimimde gördüğüm en büyük paradigma değişimlerinden biri bu - ve hazırlıksız yakalananlar için sonuçları acı olacak.

Google Artık Bir "Cevap Motoru"

SGE ve AI Overviews Nedir?

Search Generative Experience (SGE), Google'ın 2023 yılında test etmeye başladığı ve 2024'te yaygınlaştırdığı yapay zeka destekli arama deneyimi. Klasik "10 mavi link" yerine, kullanıcının sorusuna direkt cevap veren, birden fazla kaynaktan bilgi sentezleyen bir AI özetinin gösterilmesi sistemi.

AI Overviews (eski adıyla SGE snippet'ları) ise bu cevapların görünür hali. Arama sonuç sayfasının en üstünde, geniş bir kutu içinde, genellikle kaynaklarla birlikte sunulan özet cevaplar.

Zero-Click Aramalar: Yeni Normal

Google'ın kendi verilerine göre, aramaların yaklaşık %60'ı artık tıklamasız (zero-click) sonuçlanıyor. Yani kullanıcı:

• Sorusunu soruyor
• AI Overview'dan cevabı okuyor
• Sayfayı kapatıyor

Özellikle bilgi amaçlı aramalar (informational queries) için bu oran %70'lere çıkıyor. "Python'da liste nasıl ters çevrilir?", "İstanbul'da kira artış oranı nedir?", "KVKK nedir?" gibi sorularda kullanıcılar artık web sitelerine uğramadan cevaplarını alıyorlar.

Bir e-ticaret sitesi işletiyorsanız bu belki çok etkilemiyor ama blog, portal veya bilgi sitesi işletiyorsanız temel iş modeliniz çöküyor.

Trafik Odaklı Düşüncenin Sonu

2010-2020 arası "altın çağda" strateji basitti:

1. Yüksek hacimli anahtar kelimeleri bul
2. O kelimeler için içerik üret
3. Backlink topla
4. Trafik kazan
5. Reklam/affiliate geliri yap

Bu model artık ölüyor. Çünkü Google trafiği size göndermek yerine kendi sayfasında tutuyor. Dolayısıyla yeni modelin temeli farklı:

"Ne kadar trafik alabilirim?" yerine "Hangi trafiği kimse kopyalayamaz?" sorusunu sormanız gerekiyor.

Bu bakış açısı değişikliğini yapamayanlar, 2026 sonunda trafik grafiklerinin dip yaptığını görecekler. Yapanlar ise daha az ama çok daha değerli bir kitle inşa edecekler.

Hangi İçerikler Hızla Değer Kaybediyor?

1. "Nedir?" Formatındaki Ansiklopedik İçerikler

"SEO nedir?", "Blockchain nedir?", "Python nedir?" gibi başlıklar 2020'de altındı. Şimdi bu tür aramalar %85 oranında AI Overview ile cevaplanıyor.

Geçen ay kendi blogumda deneysel bir kontrol yaptım. 2019'da yazdığım "REST API Nedir?" başlıklı makale, 2022'de ayda 8.000 organik ziyaretçi alıyordu. 2025 Aralık'ta ise 1.200'e düşmüş. Halbuki sıralama aynı: birinci sayfa. Sorun ne? AI Overview bu soruyu 4 paragrafta cevaplıyor ve %82 kullanıcı makaleye tıklamıyor.

Bu tür içeriklerin ömrü doldu. Yazmayın değil ama bu içeriklerden trafik beklemeyin.

2. Derinliği Olmayan "Keyword Stuffing" Makaleleri

500-800 kelimelik, anahtar kelimeyle doldurulmuş, yapay ve yüzeysel makaleler artık hiçbir değer taşımıyor. Google'ın "Helpful Content Update" zaten bunları vurmuştu ama AI Overviews son darbe oldu.

Özellikle:

• Listicle formatındaki sığ makaleler ("5 Python Kütüphanesi")
• Başka kaynaklardan parafraze edilmiş içerikler
• ChatGPT ile 10 dakikada yazılıp yayınlanan jenerik yazılar

2025'in ikinci yarısında Google, içeriğin nasıl üretildiğini tespit edebilen algoritmalar geliştirdi. AI üretimi içerik otomatik kötü değil ama AI üretimi + sığ içerik kombinasyonu ölümcül.

3. Programatik SEO'nun Çöküşü

Binlerce şehir/ürün kombinasyonuyla otomatik sayfa üreten siteler 2023'e kadar işe yarıyordu. "İstanbul kiralık daire", "Ankara kiralık daire", "İzmir kiralık daire" şeklinde binlerce sayfa...

Bu model artık core update'lerde hedef tahtası. Çünkü AI Overview zaten bunu yapıyor: Verileri çekiyor, sentezliyor, size gösteriyor. Sizin şablon sayfalarınıza ihtiyaç yok.

İstisna: Eğer gerçekten özgün veri veya topluluk yorumları ekliyorsanız (örneğin mahalle mahalle gerçek kiracı deneyimleri), o zaman hala değerli.

Yeni Oyun Kuralı: "Perspektif" Satmak

EEAT: Google'ın Yeni Kutsal Kitabı

E-E-A-T: Experience (Deneyim), Expertise (Uzmanlık), Authoritativeness (Otorite), Trustworthiness (Güven)

Google'ın 2022'de Quality Rater Guidelines'a eklediği ve 2024-25'te algoritmanın kalbine yerleştirdiği kavram bu. Artık sadece "doğru bilgi" yeterli değil. Google şunu soruyor:

"Bu bilgiyi veren kişi bu konuda deneyimli mi?"

Bir diyet makalesi yazıyorsunuz. İki senaryo:

• Senaryo 1: ChatGPT'den bilgi topladınız, parafraze ettiniz, yayınladınız
• Senaryo 2: Diyetisyensiniz, 200+ danışanınızın gerçek sonuçlarını paylaşıyorsunuz

İkisi de "doğru" olabilir ama Google ikinci senaryoyu 10 kat daha değerli buluyor. Çünkü deneyim var.

Peki blog yazarı olarak nasıl deneyim ekleyeceksiniz? İşte kritik nokta:

Kendi projelerinizi, hatalarınızı, test sonuçlarınızı paylaşın.

Örneğin ben bu yazıda "REST API Nedir?" makalemin trafik grafiğini paylaştım. Bu gerçek veri. AI bunu üretemez. Bu benim deneyimim.

Information Gain: Yeni Olmayan İçerik Ölüdür

Google'ın 2024 Documentation'ında açıkça belirtilen bir kavram: Information Gain (Bilgi Kazanımı).

Basitçe: "Bu içerik, zaten mevcut olan içeriklere ne ekliyor?"

Eğer cevabınız "hiçbir şey" ise, içeriğiniz duplicate (kopya) muamelesi görür. Özgün olması değil, yeni bilgi katması gerekiyor.

Örnek:

• Kötü: "React Hooks nedir?" başlıklı 100. makale
• İyi: "React Hooks ile E-Ticaret Sepetini Optimize Ettim: 2 Saniye Performans Kazandım (Detaylar ve Kod İçeride)"

İkincisi neden iyi? Çünkü:

1. Gerçek bir proje var
2. Ölçülebilir sonuç var
3. Kod paylaşılıyor (verifiability - doğrulanabilirlik)

Vaka Çalışmaları (Case Studies): AI'nın Kopyalayamadığı Tek Şey

Yapay zeka ne kadar gelişirse gelişsin sizin 2021'de yaptığınız projedeki hatayı bilemez. O proje sadece sizin hafızanızda ve loglarınızda.

İşte bu yüzden case study formatı altın değerinde:

• "Şu e-ticaret sitesinde conversion rate'i %3'ten %7'ye çıkardık - işte yaptığımız 8 değişiklik"
• "Blogumun trafiği %60 düştü, 4 ayda nasıl geri kazandım"
• "AWS faturamız 8.000 TL'ydi, mimari değişiklikle 2.300 TL'ye düşürdük"

Bu tür içerikler:

• AI'dan kopyalanamaz
• Rakipleriniz tarafından taklit edilemez
• Google tarafından otorite göstergesi olarak algılanır
• Okuyucunuz için gerçekten değerli

Ayrıca UX SEO: Google Sıralamalarını Yukarı Taşıyan Kullanıcı Deneyimi Faktörleri yazımda da belirttiğim gibi, gerçek deneyim paylaşımları kullanıcıların sayfada kalma süresini artırıyor - bu da dolaylı bir SEO sinyali.

Teknik ve Stratejik Adaptasyon

Yapılandırılmış Veri (Schema Markup) Artık Zorunlu

AI botları içeriğinizi HTML'den değil, schema markup'tan anlıyor.

Özellikle şu schema türleri kritik:

• Article Schema: Yazar bilgisi, yayın tarihi, güncelleme tarihi
• FAQPage Schema: SSS bölümleri AI Overview'da direkt gösteriliyor
• HowTo Schema: Adım adım rehberler
• Person Schema: Yazar sayfası (EEAT için kritik)
• Organization Schema: Site otoritesi

Türkiye'deki birçok blog hala schema kullanmıyor. Google Search Console'a giriyorum, "Enhancements" bölümünde hiçbir şey yok. Bu 2026'da kabul edilemez.

Schema eklemenin en kolay yolu:

• WordPress kullanıyorsanız: Rank Math veya Yoast SEO
• HTML kodluyorsanız: schema.org/Article template'i

Ben blogumda tüm makalelere Article + FAQPage schema ekledim (Ocak 2025). 2 ay içinde AI Overview'da görünme oranım %340 arttı.

Long-Tail ve Niche Sorulara Odaklanma

AI genel soruları cevaplıyor. Siz spesifik soruları cevaplayın.

Genel (AI cevaplıyor): "Python'da döngü nasıl yazılır?" Spesifik (AI cevaplamıyor): "Python'da 50.000 satırlık CSV'yi memory overflow yaşamadan nasıl işlerim? (pandas vs dask karşılaştırması)"

İkinci soru çok daha dar bir kitleye hitap ediyor ama o kitle için vazgeçilmez bir kaynak oluyorsunuz. Ve bu kullanıcılar:

• Daha uzun süre sayfanızda kalıyor
• Geri geliyor (returning visitor)
• Paylaşıyor

10.000 kullanıcıya ulaşıp kimseyi dönüştürememektense, 500 kullanıcıya ulaşıp onların %20'sini bülteninize abone yapmak daha değerli.

Bu yaklaşım 2025'te Google Sıralamasını Etkileyen En Önemli SEO Faktörleri yazımda da detaylıca anlattığım "niche authority" stratejisiyle örtüşüyor.

Google'a Bağımlılığı Azaltma Stratejisi

2026'da sadece Google trafiğine güvenmek iş riski. Alternatif kanallar zorunlu:

1. Email/Newsletter

• ConvertKit, Substack veya Mailchimp kullanın
• Her makalenin sonunda CTA (call-to-action) ekleyin
• Hedef: Aylık ziyaretçinizin %5'ini abone yapın

2. LinkedIn/Twitter Topluluğu

• Kendi niche'inizde düzenli paylaşım yapın
• Algoritma size organik reach veriyor (henüz)
• Direkt trafik (direct traffic) Google'dan bağımsız

3. RSS ve Feedly

• RSS hala ölmedi, teknik kitle kullanıyor
• Hugo, Jekyll gibi static site generator'lar RSS otomatik üretiyor

4. Discord/Telegram Toplulukları

• Niche konularda mikro topluluklar kurmak güçlü
• Örnek: "Django Türkiye" Discord'u, "Next.js Developers TR" Telegram grubu

Ben 2024 Eylül'de newsletter başlattım. İlk 3 ayda 340 abone topladım. Şubat 2025'te Google'da core update yedi blogum ama newsletter gelirimi etkilemedi. Çünkü doğrudan ilişkim var okuyucularımla.

Yazılımcılar ve Teknik Blog Yazarları İçin Özel İpuçları

Kodun Ötesindeki Hikaye

Sadece kod paylaşmayın. Neden bu kodu yazdınız? hikayesini anlatın.

Kötü Örnek:

python

# Liste ters çevirme
my_list = [1, 2, 3]
reversed_list = my_list[::-1]

İyi Örnek: "E-ticaret projemizde ürün listesini tersten gösterme ihtiyacı doğdu. İlk denemede .reverse() kullandık ama bu orijinal listeyi değiştiriyordu ve başka bir fonksiyonda hata verdi. Sonra reversed() fonksiyonunu denedik ama iterator döndürdüğü için template'te sorun çıktı. En sonunda slicing [::-1] yöntemiyle hem orijinal listeyi koruyup hem de yeni liste oluşturduk. İşte kod:..."

İkinci versiyonda:

• Gerçek bir problem var
• Deneme-yanılma süreci var
• Neden bu çözümü seçtiğiniz açık

Bu deneyim. AI bunu üretemez.

Topluluk Odaklı İçerik Üretimi

Stack Overflow tarzı tek satır cevaplardan kaçının. Stratejik rehber yazın.

Karşılaştırma:

• Stack Overflow yaklaşımı: "Bu hatayı nasıl çözerim?" → Kod snippet
• Stratejik rehber yaklaşımı: "Bu hatayı neden alıyorsunuz, arkasındaki mimari sorun ne, 3 farklı çözüm yolu ve her birinin trade-off'ları"

Örnek başlık: ❌ "Python'da 'ModuleNotFoundError' Hatası Çözümü" ✅ "Python Proje Mimarisinde Import Hatalarını Kökten Çözme Rehberi (Virtual Environment'tan Docker'a)"

İkincisi çok daha geniş bir perspektif sunuyor ve bookmark'lanıyor.

Multimodal İçerik Yaklaşımı

Sadece metin yeterli değil. 2026'da Google multimodal içerikleri önceliklendiriyor:

1. Diyagramlar ve Akış Şemaları

• Mermaid.js, Excalidraw, draw.io kullanın
• Mimari kararları görselleştirin
• Alt text ekleyin (AI bunu okuyor)

2. Video Snippet'lar

• Loom veya OBS ile 2-3 dakikalık ekran kaydı
• YouTube'a yükleyip makaleye embed edin
• Video description'a makale linkini ekleyin (cross-reference)

3. İnteraktif Demolar

• CodeSandbox, JSFiddle embed'leri
• Kullanıcı kodu direkt düzenleyebilsin
• Dwell time (sayfada kalma süresi) artıyor

Geçen ay "React State Management" başlıklı makalemde CodeSandbox demosu ekledim. Ortalama session duration 1 dakika 40 saniyeden 4 dakika 20 saniyeye çıktı. Google bunu fark etti ve sıralama 7. sayfadan 1. sayfaya yükseldi.

Gelecek 12 Ay İçin Aksiyon Planı

Teoriden pratiğe geçelim. İşte 2026 boyunca uygulamanız gereken adım adım plan:

İlk 30 Gün: Temizlik ve Analiz

1. Trafik analizi yapın: Google Analytics'te son 12 aydaki düşüş trendlerini görün
2. AI Overview etkisini ölçün: Hangi sayfalarınız sıfır tıklama alıyor?
3. Düşük performanslı içerikleri belirleyin: 6 ayda 100'den az ziyaretçi alan sayfalar
4. İçerik envanteri çıkarın: Hangi makaleler "nedir?" formatında?

Eylem: Düşük performanslı ve jenerik 10 makaleyi ya güncelleyin (deneyim ekleyin) ya silin.

2-3. Ay: Schema ve Teknik Optimizasyon

1. Schema markup ekleyin: Tüm makalelere Article schema
2. Yazar sayfası oluşturun: Person schema ile
3. SSS bölümleri ekleyin: FAQPage schema ile
4. Site hızını test edin: Core Web Vitals'ı optimize edin

Eylem: En az 20 önemli makalenize schema ekleyin.

4-6. Ay: İçerik Dönüşümü

1. 5 yeni case study yazısı: Kendi projelerinizden
2. Eski makalelere deneyim ekleyin: "Bu yöntemi X projede denedim, sonuç Y oldu"
3. Long-tail araştırması: AnswerThePublic, AlsoAsked kullanın
4. Multimodal içerik üretin: En az 3 makalede video/diagram ekleyin

Eylem: Haftada 1 derinlemesine (2000+ kelime), deneyim bazlı makale.

7-12. Ay: Topluluk ve Dağıtım

1. Newsletter başlatın: Mailchimp ücretsiz planı yeterli
2. LinkedIn'de aktif olun: Haftada 3 post
3. Mikro topluluk oluşturun: Discord veya Telegram
4. Geri dönen ziyaretçi oranını artırın: İlgili içerik önerileri ekleyin

Eylem: Google trafiği dışında ayda 500+ ziyaretçi kazanın.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

S: AI Overviews her aramada çıkıyor mu? C: Hayır. Özellikle bilgi amaçlı (informational) aramalarda çıkıyor. Ticari (commercial) ve işlemsel (transactional) aramalarda daha az görülüyor. Google'ın verilerine göre aramaların yaklaşık %60-70'inde aktif.

S: AI Overview'da linkler var mı? Trafik geliyor mu? C: Evet, AI Overview kaynak olarak 3-5 link gösteriyor. Ancak tıklama oranı (CTR) çok düşük - yaklaşık %5-8. Yani 1000 gösterimden 50-80 tıklama. Eskiden birinci sıra %30+ CTR alıyordu.

S: AI tarafından üretilen içerik Google tarafından cezalandırılıyor mu? C: Direkt cezalandırılmıyor ama "AI üretimi + düşük kalite" kombinasyonu zararlı. Google'ın resmi açıklaması: İçerik nasıl üretildiği değil, kalitesi önemli. Ancak pratikte, AI içeriklerin %90'ı jenerik ve sığ olduğu için ranking kaybediyor. Eğer AI kullanıp üzerine gerçek deneyim, veri ve perspektif ekliyorsanız sorun yok.

S: Eski makalelerimi silmeli miyim? C: Trafik almayan ama kaliteli içerikler için hayır. Güncelleyin, deneyim ekleyin, schema ekleyin. Ancak gerçekten değersiz, kopyala-yapıştır tarzı içerikler varsa silerseniz site genelinin kalite puanı artabilir. Google'ın "Helpful Content System" site genelinde değerlendirme yapıyor.

S: E-E-A-T için ünlü olmak mı gerekiyor? C: Hayır. Gerçek deneyim paylaşmanız yeterli. Yazar sayfanızda kendinizi tanıtın, LinkedIn profilinizi bağlayın, About sayfasında uzmanlık alanınızı belirtin. Mikro niche'de bile otorite olabilirsiniz. Örneğin "Django REST Framework uzmanı" bile yeterli bir pozisyonlama.

S: Newsletter için kaç abone yeterli? C: Sayıdan çok engagement önemli. 100 aktif, okuyan, tıklayan abone, 10.000 pasif aboneden daha değerli. İlk hedef: 250-500 arası. Buradan gelir de elde edebilirsiniz (sponsorluk, ürün lansmanı).

S: Schema markup eklemek zor mu? Kodlama bilgisi gerekiyor mu? C: WordPress kullanıyorsanız hiç kodlamaya gerek yok. Rank Math veya Yoast SEO eklentileri görsel arayüzle schema ekletir. HTML kodluyorsanız, schema.org'dan hazır template'leri kopyalayıp değişkenlerinizi doldurmanız yeterli. 30 dakikada öğrenilir.

S: Blogumun trafiği %50 düştü, toparlanır mı? C: Neden düştüğüne bağlı. Eğer AI Overview nedeniyle düştüyse, bu makalede anlattığım stratejileri uygularsanız düşüşü durdurabilir, hatta yeni niş konularda büyüme sağlayabilirsiniz. Ancak eski trafiği geri getirmek mümkün olmayabilir. Yeni model: daha az ama daha değerli trafik + direkt kanallar.

---

Son Söz: AI Bir Filtre, Fırsat Değil

Google'ın AI Overview'ları rakibiniz değil. Kalitesiz içeriği filtreleyen bir süzgeç.

15 yıldır SEO yapıyorum. 2010'da "keyword density" önemliydi. 2015'te backlink sayısı. 2020'de sayfa hızı. Şimdi 2026'da deneyim ve özgünlük önemli.

Her değişimde aynı şeyi görüyorum: Kestirmeye oynayan, hızlıca para kazanmaya çalışan yapılar çöküyor. Gerçek değer üreten, uzun vadeli düşünen, topluluk inşa edenler güçleniyor.

AI mükemmel cevaplar verebilir. Ama sizin 2022'de Kubernetes cluster'ınızı yanlış konfigüre edip 3 gün uğraştığınız deneyimi asla kopyalayamaz. İşte sizin silahınız bu.

Google cevabı verebilir ama tecrübeyi asla kopyalayamaz.

Şimdi sıra sizde. Bu yazıda anlattığım stratejilerden hangisini ilk uygulayacaksınız? Yorumlarda paylaşın, birlikte bu dönüşümü yaşayalım.

---

Bu makale 18 Ocak 2026'da Mahmut Koç tarafından https://mahmut-koc.blogspot.com/ adresinde yayınlanmıştır. Makale düzenli olarak güncellenecektir.

Reklam

Reklam